Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында елді мекендерді көгалдандыру, экологиялық ахуалды жақсарту және жасыл аймақтарды көбейту жөніндегі тапсырмасы Түркістан облысында жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Осы бағыттағы жұмыстар аясында Түркістан қаласында заманауи тұқымбақ салынып, жылыжайларын кеңейту жұмыстары басталды.
Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров облыс орталығындағы жаңа тұқымбақтың жұмысымен танысып, жобаны дамыту жоспарын саралады. Сонымен қатар тұқымбақтың өндірістік әлеуетін арттыру, инфрақұрылымын жетілдіру және өңірді көгалдандыруға қажетті көшеттер мен гүлдердің санын көбейту жөнінде нақты тапсырмалар берді.
– Мемлекет басшысы «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында жасыл алқапты көбейтуді тапсырды. Бізде барлық мүмкіндік бар. Осындай тұқымбақтарды облыс орталығында ғана емес, барлық аудан-қалада ашып, еліміздің басқа өңірлерін көшетпен қамтуымыз керек. Екіншіден, елге түсіндіру жұмыстарын жүргізу маңызды. Әр тұрғын өз үйінің ауласына ағаш ексе, экология жақсарады. Өздеріңіз көрдіңіздер, 8 жылда Түркістанның ауа райы өзгеріп, температура сәл төмендеді. Бұның бәрі – көгалдандыру жұмыстарының нәтижесі, – деді Нұралхан Көшеров.
«Түркістан қаласы аумағындағы тұқымбақ» жобасының жалпы құны – 400 миллион теңге. Жалпы аумағы 10 гектарды құрайтын нысанның құрылысы 2025 жылдың қазан айында басталған. Күтіп ұстаушы әрі жауапты мекеме ретінде «SK Geokart» ЖШС белгіленген. Қысқа уақытта гүл, ағаш көшеттерін өндіру жұмысы өз жемісін бере бастаған. Алдағы кезеңде тұқымбақтың жылыжай аумағын кеңейту, асфальт жол салу, табиғи газ және ауыз су желілерін тарту жоспарланған. Сонымен қатар Арыс-Түркістан су жүйесінің мүмкіндіктерін пайдалану және өсімдіктердің сапасын арттыру мақсатында арнайы зертхана құру көзделген.
Жаңа тұқымбақ толық қуатына шыққанда мұнда жыл сайын 700 мың түп біржылдық гүл, 1 миллион түп жапырақты ағаш көшеті, 50 мың түп қылқанжапырақты ағаш және 100 мың түп көпжылдық гүл өсіріледі деп көзделген. Бұл өнімдер Түркістан қаласы мен облыс аумағындағы саябақтарды, гүлзарларды, көшелер мен қоғамдық кеңістіктерді көгалдандыруға пайдаланылып, жергілікті көшетпен қамтамасыз етпек.
Айта кетейік, Президенттің республика аумағына 15 миллион ағаш отырғызу жөніндегі тапсырмасына сәйкес, биыл Түркістан облысында 1 миллионнан астам ағаш отырғызу жоспарланған. Көктемгі маусымда 332 мыңнан астам көшет отырғызылды. Барлық көшеттер облыстағы 14 жергілікті тұқымбақта өсірілуде. Сонымен қатар инвесторлардың қолдауымен қосымша 1 миллионнан астам ағаш отырғызылып, белгіленген жоспар артығымен орындалады деп күтіліп отыр.
Расы керек, Президент Қасым-Жомарт Тоқаев соңғы жылдары экологиялық саясатты еліміздің тұрақты дамуының негізгі басымдықтарының біріне айналдырды. Мемлекет басшысы бірнеше мәрте «Таза Қазақстан» – жай ғана экологиялық акция емес, қоғамның жаңа мәдениеті мен өмір салты болуы тиіс екенін айтып, көгалдандыру жұмыстарын ғылыми негізде жүргізуді, өңірлердің өз көшет қорын қалыптастыруды және жасыл инфрақұрылымды дамытуды тапсырды. Бұл ретте Түркістанда ашылған жаңа тұқымбақ Президент тапсырмасының нақты нәтижесі ғана емес, өңірдің экологиялық қауіпсіздігіне ұзақ мерзімді инвестиция болып саналады.
Климаттық ерекшелігіне байланысты Түркістан облысы — Қазақстандағы ең ыстық әрі қуаң өңірлердің бірі. Мұндай жағдайда сырттан көшет сатып алудан гөрі жергілікті табиғи жағдайға бейімделген ағаштар мен гүлдерді өсіру әлдеқайда тиімді. Сарапшылардың бағалауынша, өңірдің топырағы мен климатында өсірілген көшеттердің жерсіну көрсеткіші сырттан әкелінген көшеттерге қарағанда айтарлықтай жоғары болады. Бұл бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына да мүмкіндік береді.
Бүгінде Қазақстанда орман алқабын ұлғайту мен елді мекендерді көгалдандыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, ел аумағында жасыл қорды көбейту бойынша ауқымды бағдарламалар іске асырылып келеді. Оның ішінде елді мекендерді көгалдандыру, жасыл белдеулерді кеңейту және қала экожүйесін дамыту мәселесіне ерекше басымдық берілген. Түркістан облысында биыл 1 миллионнан астам ағаш отырғызу жоспары бекітіліп, оған қоса инвесторлардың қолдауымен қосымша тағы 1 миллионнан астам көшет егу көзделуі өңірдің бұл бағыттағы жұмысының қарқынын көрсетеді.
Жылына шамамен 2 миллион түп көшет өндіретін жаңа тұқымбақтың іске қосылуы Түркістанды тек өзін-өзі қамтамасыз ететін өңірге ғана емес, болашақта республикадағы ірі көшет өндіруші орталықтардың біріне айналдыруға мүмкіндік береді. Бұл сырттан тасымалданатын отырғызу материалдарына тәуелділікті азайтып, жергілікті өндірісті дамытуға, жаңа жұмыс орындарын ашуға және коммуналдық шығындарды қысқартуға ықпал етеді. Сонымен қатар арнайы зертхананың құрылуы көшеттердің сапасын ғылыми тұрғыдан бақылауға, құрғақ климатқа төзімді жаңа сорттарды жерсіндіруге жол ашады.
Соңғы жылдары Түркістан қаласының жасыл қоры айтарлықтай ұлғайды. Бірнеше жыл бұрын шөлейтті климатымен ерекшеленген шаһарда бүгінде мыңдаған гектар жасыл аймақ, саябақтар мен аллеялар қалыптасып келеді. Бұл өзгерістердің қоршаған ортаға оң әсері де байқала бастады. Мамандар көгалдандыру көлемінің артуы қаланың микроклиматына ықпал етіп, шаң-тозаңның азаюына, ауа ылғалдылығының артуына және жазғы аптаптың әсерін бәсеңдетуге мүмкіндік беретінін атап өтеді.
Экологиялық саясат бүгінде тек табиғатты қорғау мәселесі емес, экономикалық және әлеуметтік дамудың маңызды факторы ретінде қарастырылады. Жасыл аймақтардың көбеюі тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартып қана қоймай, туристік тартымдылықты арттырады, қаланың инвестициялық имиджін күшейтеді және халықаралық ESG (Environmental, Social, Governance) стандарттарына сәйкес тұрақты даму қағидаттарын іске асыруға негіз қалайды.
Сондықтан Түркістандағы жаңа тұқымбақтың іске қосылуын қарапайым өндірістік жоба ретінде бағалау жеткіліксіз. Бұл – Президент Қасым-Жомарт Тоқаев жариялаған «Таза Қазақстан» бастамасының өңірлік деңгейде нақты жүзеге асуының жарқын үлгісі. Өз көшетін өзі өсіретін, жасыл қорын ғылыми негізде қалыптастыратын және экологиялық тұрақтылықты ұзақмерзімді жоспарлайтын Түркістан келешекте тек тарихи-рухани орталық ретінде ғана емес, экологиялық тұрғыдан орнықты, жасыл урбанистика қағидаттарын табысты енгізген заманауи қалалардың біріне айналуға толық мүмкіндік алып отыр.
«ANYQ.KZ»-ақпарат.
