Бүгін аудан орталығы Шолаққорған ауылында орналасқан бірқатар азық-түлік дүкендеріне әлеуметтік маңызы бар тауарлар бағасын тұрақтандыру мақсатында аудан әкімінің өкімімен құрылған жұмыс тобы тарапынан мониторинг жұмыстары жүргізілді.
Штаб мүшелері дүкен сөрелеріндегі әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағаларын бақылап, кәсіпкерлерге бағаларды негізсіз көтермеу жөнінде түсіндірме жұмыстарын жүргізді.
Сонымен қатар, штаб мүшелері құрамында қосымша кіріс көздерін ұлғайту және көлеңкелі экономиканың алдын алу мақсатында құрылған жұмыс тобы да болды. Кәсіпкерлік субъектілеріне жұмысшы санын заңды түрде тіркеу мен салықтық тәртіпті сақтау жөнінде кеңес берілді.
Бұған қоса, Созақ аудандық Мемлекеттік кірістер басқармасы тарапынан “Чекті талап ет – жүлдені ұтып ал” және “Бәйге” акциялары аясында түсіндіру жұмыстары жүргізіліп, халыққа тұтынушы ретінде түбіртек талап етудің маңыздылығы түсіндірілді. Тұрғындар мен кәсіпкерлерді баға тұрақтылығы мен заң талаптарын бірлесе сақтауға шақырды.
Штаб құрамында аудан әкімінің салалық орынбасары, салаға жауапты мамандар мен қоғамдық ұйым мүшелері болды.
Атап өтер жайт, 2025 жылдың мамыр айында Қазақстанның тұтыну нарығында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының көп бағытты серпіні тіркелді. Ұлттық статистика бюросының хабарлауынша, бағаның ауытқуы бірінші кезекте маусымдық факторларға — өткен жылғы егінді сақтау кезеңінің аяқталуына және ерте ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізуге көшуге байланысты. Нарыққа жаңа піскен көкөністердің жаңа көлемінің келуімен инфляциялық қысым төмендей бастайды деп күтілуде.
Жалпы, өтпелі кезең аясында бірқатар тауарлар бағаның төмендеуін көрсетті. Сонымен, 27 мамырдағы мәліметтер бойынша, қырыққабат бірден 3,4% — ға, жұмыртқа 0,7% — ға, сондай — ақ қарақұмық, мүйіз және күнбағыс майы 0,1–0,2% — ға арзан болды. Нан мен күріштің құны өзгеріссіз қалды.
Сонымен қатар, басқа өнімдер бағаның өсуін тіркеді. Әсіресе, сәбіз қымбаттады — бірден 4,2%. Картоп бағасы 2,8% — ға, пияз 2,5% — ға өсті. Тұз, сүт өнімдері, қант және ет үшін де шамалы өсім байқалады. Жалпы, жыл басынан бері әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының индексі 6,8% -ды құрады.
Жағдайды тұрақтандыру үшін ҚР сауда және интеграция министрлігі әкімдіктермен және бейінді құрылымдармен бірлесіп шұғыл шараларды іске асыруда. Қытайдан, Пәкістаннан және Өзбекстаннан барлығы 45 мың тонна картоп пен 4 мың тонна қырыққабат әкелінді.
Сонымен қатар, Қазақстанның оңтүстігінде жаңа егін жинау басталды: Түркістан облысында қырыққабат пен ерте картоп жиналады. Өрістерден сатып алу бағасы килограмына 280-ден 350 теңгеге дейін өзгереді. Маусымдық ауытқуларды тегістеу үшін Еуразиялық экономикалық комиссия маусым айының соңына дейін 150 мың тоннаға дейін картопты бажсыз әкелу тетігін енгізді.
Бұған дейін картоп пен аналық мал басын экспорттауды қоса алғанда, Азық-түлік және мал шаруашылығы шикізатын әкетуге уақытша шектеулер енгізілген болатын. Бұл шаралар ішкі нарықта тұрақты ұсынысты қолдауға және бағаның өсуін тежеуге арналған.
Естеріңізде болса, былтыр Түркістан облысы әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасын тұрақтандыру жұмыстары бойынша республикада бірінші орынға шықты. Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағаларын тұрақтандыру арқылы өңірдегі инфляция көрсеткіші төмен деңгейде сақталып келеді. Өткен жылдың қорытындысында инфляция көрсеткіші 7,5%-ды құраған.
– Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік қорын назарда ұстаңыздар. Бағаны тұрақтандыруға қатысты іс-шаралар жүйелі, сапалы әрі тұрақты жүргізілуі тиіс. Өңірдегі әлеуметтік дүкендерге азық-түліктің уақтылы жеткізілуі қадағаланып, жәрмеңкелер тұрақты өткізілсін, – дегенді өңір басшысы Нұралхан Көшеров ұдайы ескертіп отырады.
Облыстық кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасының басшысы Нұржігіт Мырзахметовтың айтуынша, Делдалдық схемаларды тергеу жөніндегі комиссияда 281 факті қаралып, әкімшілік айыппұл салу үшін тиісті органдарға жолданған. Жыл басынан бері картоптың сауда үстемесін асырудың 7 фактісі анықталып, әкімшілік хаттамалар толтырылды.
Жалпы алғанда, «Айналым схемасы», форвардтық келісімшарттар, қоймадағы қорларды есептегенде тұрақтандыру қорында 32 мың тонна азық-түлік бар. Маусымаралық кезеңде, бағаның тұрақсыздығы тіркелген жағдайда, жинақталған қор бағаны 6 айға дейін тұрақтандыруға жетеді.
Көкөніс өнімдерінің бағасын маусымаралық кезеңде тұрақтандыру үшін тауар өндірушілермен алдын ала форвардтық келісімдер жасалынды. Оның ішінде картоп бойынша қала тұрғындарының 3 айлық қажеттілігі 3 992 тонна болса, форвардтық келісім 4 309 тоннаға түзіліп (100 теңге), қамтамасыз ету 108%-ды құрап отыр. Аймақта бағаны тұрақтандыру үшін көкөніс қорын нарыққа шығару жұмыстары жалғасуда. 10 желтоқсаннан бастап 960 тонна картоп, 219 тонна қырыққабат, 250 тонна пияз, 318 тонна сәбіз нарыққа шығарылды.
Түркістан, Кентау және Арыс қалаларында 36 әлеуметтік дүкен жұмыс істеп тұр. Сонымен қатар барлық аудан және қала орталықтарынан 2 әлеуметтік дүкеннен орналастыру пысықталуда. Жалпы, әлеуметтік дүкендер және әлеуметтік бұрыштардағы азық-түлік тауарлары нарықтағы бағадан орташа есеппен 20-30% төмен сатылуда.
«ANYQ.KZ»-ақпарат.
